ستاد اقامه نماز استان زنجان
پرتال رسمی ستاد اقامه نماز استان زنجان
اصول مدیریت اقامه نماز(3)
  صفحه اول -> مقالات تخصصی نماز
چاپ صفحه
ارسال صفحه براي دوستان
اصول مدیریت اقامه نماز(3)1393-2-14

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

كندروی و تندروی دو پدیده ای هستند كه از باتلاق نادانی سر برمی آورند.(1) و میوه تلخ فراموشی حقوق و تكالیف را بر سر سفره زندگی بشر قرار می دهند.میوه تلخی كه از دیر باز كام زندگی را بیمار و بیمارتر كرده است .بیماری مزمن و كشنده هرج و مرج و هركی به هركی و هرچی به هر چی كه در نهایت منجر به فراموشی "من" انسانی و الهی بشریت شده است.

شاخص اعتدال در هدایت و راهبری افراد به اقامه نماز یكی از مهمترین نكاتی است كه دعوتگران نادانسته از آن غفلت می كنند.(2)از نظر نگارنده عواملی موجب این غفلت اند كه شایسته است دعوتگران به آن توجه كنند.

1-    شناخت ناكافی از آموزه های دینی

به یقین انتقال آموزه های دینی آن هم با روش درست ، با مطالعه چند كتاب و جزوه و ... امكان پذیر نیست. دوره های تخصصی ، سیر مطالعاتی منظم، تسلط بر ادبیات، آشنایی با سبك و سیاق منابع دست ، مطالعه یك دور تفسیر قرآن از لوازم علمی دعوت گران به دین است.

چرا كه شناخت ناقص و جزیره ای از معارف نماز موجب انتقال ناقص می شود كه ممكن است پیامدهای گمراه كننده ای داشته باشد كه مخاطب را از روی آوردن به نماز دلسرد یا رویگردان كند.و بسیار اتفاق می افتد كه چنین حركتی منجر به دوری او از مسیر صحیح زندگی گردد.(3)

2-    شناخت ناكافی از جایگاه و نقش انسانی مخاطب دعوت

جای گفتگو نیست كه دعوت گر امر نماز با انسان سرو كار دارد موجودی كه گاه بر تارك اعلا می نشیند و گاهی حتی پیش پای خود را نمی بیند. موقعیت و جایگاه خانوادگی و شغلی و اجتماعی و فرهنگی او، شرایط فهم و درك او از موضوع، پیش دانسته ها و ذهنیت های وی و بسیاری پارامتر ها و متغیرها ی دیگر از عواملی هستند كه نمی توان به سادگی از آن گذشت.

3-    دعوت گر خودرا مدعی هدایت بداند

دعوت گر نماز معلم، مبلغ وناصح است.مربی و آموزگار بودن یعنی یار بودن و همراهی كردن در نزدیك شدن فرد به مسیر و جاده.

 به این جمله توجه كنید"این بچه را آدمش می كنم یا باید آدمش كنم" ما چه كاره هستیم؟! این چه غرور و قداست دروغینی است كه برای خود دست و پا كرده ایم.! باید بدانیم كه با چنین ذهنیتی كه حجاب تقدس و قدسیت برآن كشیده شده است از همان اول روش ناصوابی را در امر دعوت برگزیده ایم.

دعوت گر، پیام درست را درست بیان و تبیین می كند. زمینه ها را فراهم می كند و گام به گام مخاطب را با خود همراه می سازد. فراز و فرودهای راه ، دست اندازها و چاله های مسیر را به او می نمایاند. گاه تلنگر می زند، ممكن است نهیب هم بزند، بر چهره خواب آلود مخاطب آب نیز بپاشد. با تیزهوشی و زیركی او را هل هم بدهد. اما باور دارد كه مخاطب انسان است و دعوتگر تنها وسیله ای مناسب كه توفیق الهی دعوتگری نصیبش شده است. و هدایت انسان تنها و تنها به دست خداوند است.

إِنَّكَ لَا تَهْدِى مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ یَهْدِى مَن یَشَآءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ .قصص/56

(اى پیامبر!) همانا تو نمى‏توانى هر كه را دوست دارى هدایت كنى (و به مقصد برسانى)، بلكه این خداوند است كه هر كس را بخواهد هدایت مى‏كند و او به ره‏یافتگان آگاه‏تر است.

سوز و شور و محبت و ابلاغ درست پیام از سوی دعوتگر و هدایت و پذیرش و در راه قرارگرفتن مردم از خداوند.

خلاصه كلام این كه در دعوت دیگران و مدیریت اقامه نماز داعی باشیم نه مدعی.

استاد بزرگواری در جلسه ای به مدیران می گفت: "نه نماز مال من است نه من از شما مسلمان ترم" و با این جمله به همه فهماند كه نه بر تدین خویش ادعایی دارد و نه بر دیندار كردن مخاطبان خود كه ،"وما علی الرسول الا البلاغ"

4-    تاثیر گرفتن از القائات مردم و مشهورات را مسلم دانستن

یكی از عوامل مهمی كه دعوتگر را از مسیر اعتدال به انحراف می كشاند و از شاهراه الهی به دره هولناك وساوس ابلیس پرتاب می كند رفتار احساسی بر اساس فضای غالب گفتاری محیط است.

"می گویند " "همه می دانند" تكیه كلام مناسبی برای دعوتگر نیست. جوگیر شدن همان و بی اعتمادی مخاطبان به دعوتگر همان.و چه بسا داوری بر اساس افكار عمومی موحب رمیدگی از نمازخوانی و اقبال مردم بشود.

و عواملی دیگر كه از حوصله این نوشتار خارج است و خواننده عزیز می تواند بر این فهرست بیفزاید.

گفتار و رفتار و منش پیامبر بزرگوار صلی الله علیه و اله و اهل بیت علیهم السلام به عنوان الگوی شایسته و نیكو(4) چنانچه مبنای كار فرهنگی مدیران و دعوتگران قرار گیرد به یقین از افراط و تفریط دورشده وبا اعمال اصل اعتدال و توازن پیام و آموزه های نماز را زیبا، درست و در جای خود برای مخاطب دلنشین می سازد.

امیر عارفان علی علیه السلام در باره رسول خاتم الهی می فرمایند:" سیرته القصد"(5)

و دعوتگر حكیم الهی حضرت مصطفی(صلی الله علیه و آله) می فرماید:"ایها الناس علیكم بالقصد ، علیكم بالقصد، علیكم بالقصد"(6) ای مردم بر شما باد به اعتدال و میانه روی.... و چنان اهمیتی این اصل زندگی ساز دارد كه سه بار بر آن تاكید ورزید.

با بررسی اجمالی در آموزه های قرآنی به ویژه آیاتی كه در آن موضوع نماز آمده است اصل اعتدال و موازنه به خوبی مشاهده می شود.  و بی تردید این اصل یكی از اصول مدیریت اقامه نماز است.

در بررسی بیش از 90 آیه كه مشتقات صلاِ? در آن به كار رفته است نماز همراهانی دارد .ودر یك پیام كلی  به ما می فهماند كه دینداری و تدین به معنای واقعی آن در اعتقاد و عمل به مجموعه دین تحقق پیدا می كند.

-         نماز و ایمان به غیب

-         نماز و خانواده

-         نماز و انفاق و زكات

-         نماز و مشورت

-         نماز و امر به معروف و نهی از منكر

-         نماز و كار حلال

و.... (خواننده عزیز به كتاب پیوندهای نماز اثر حجت الاسلام و المسلمین قرائتی مراجعه فرمایند)

و اما نمونه از كند روی ها و تفریط ها

سهم فریضه مهم نماز درسیاست گذاری كلان و برنامه ریزی و ساماندهی امور حوزه مدیریت ما چقدر است؟

سلامت و امنیت كاركنان و سازمان را با چه معیار و شاخصی مورد توجه قرار می دهیم؟

در زمان 176 ساعت كارماهانه چند ساعت را به موضوع اقامه نماز در مجموعه وظایف و تكالیف سازمانی اختصاص می دهیم؟

مدیریا پدر و مادر و دعوت گر عزیزی كه در طول سال حتی چند نو.بت هم در نماز جماعت محیط كاری و مسجد محل سكونت خویش حضور نداشته است  آیا دچار آسیب كند روی یا تند روی شده است؟

والدین به عنوان اولین و موثرترین مدیران فرهنگی و تربیتی تا چه میزان به این اصل و پایه پایبند هستند.؟

سهم حضور جمعی ما به عنوان الگوهای درس اعتدال در زندگی در مساجد و اماكن زیارتی چقدر است؟

دغدغه ها ی ما برای پوشش های مختلف زندگی از قبیل تامین لباس و خوراك و ورزش و تحصیل و سلامت جسم و روان و رفاهیات در برابر نگرانی های ما برای پوشش معنوی و اخلاقی و سلامت دینی فرزندان و اهل و نیروهای حوزه مدیریت و تدبیر ما چگونه است؟!

و اما نمونه های جانب تند روی ها نیز كم و بیش وجود دارد البته به نظر نویسنده گستره عمل آن در حد وسعت كند روی و كوتاهی های ما نیست. والسلام

سید محمد عبداللهی

4/2/93

---------------------------

پی نوشت ها:

(1)   امام علی (علیه السلام) می فرماید: «العاقل من وضع الاشیاء مواضعها و الجاهل ضدّ ذلك»؛

عاقل كسی است كه هر كاری را به وقت و در جای خود انجام می دهد، و جاهل كسی است كه ضدّ این عمل می كند. میزان الحكمه، ج 6، ص 417.

در جای دیگر، ناآگاهی انسان عامل افراط و تفریط معرفی شده است. امام علی (علیه السلام) فرمود: «لایری الجاهل الا مفرطا او مفرّطا» نهج البلاغه، حكمت 70.

سعدی نیز چه نیكو سروده است:

حذر كن زنادان ده مرده گوی

چودانا یكی گوی و پرورده گوی

مكن پیش دیوار غیبت بسی

بود كز پسش گوش دارد كسی

چه نیكو زده است این مثل بَرهَمَن

بود حرمت هر كس از خویشتن

چو دشنام گویی دعا نشنوی

به جز كشته خویشتن ندروی (بوستان- باب هفتم(

به دیدار مردم شدن عیب نیست

ولیكن نه چندان كه گویند بس (گلستان(

(2)   سعدی گوید:

مگوی و منه تا توانی قدم

از اندازه بیرون و زاندازه كم

نه كوتاه دستی و بیچارگی

نه زجر و تطاول به یك بارگی

(3)قال الصادق(ع): العامل علی غیر بصیرة كالسائر علی غیر طریق، فلا یزیده سرعة السّیر الّا بعداً: امام صادق(ع) فرمود: كسی كه بدون بصیرت به كاری پردازد مانند رهروی است كه راه را اشتباه گرفته می­رود، ‌هرچه پر شتاب تر برود از مقصد دورتر می­شود.. بحار، ج78، ص244.

(4) لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِیرًا.احزاب/21

(5)نهچ البلاغه . خطبه94

(6)كنز العمال.ج3ص2

فهرست عناوین
  صفحه اولاخبارفرهنگی و آموزشیدفاتر شهرستانهاكتابخانه تخصصي نمازآموزش تصويري احكامفراخوانها و مسابقاتمقالات تخصصی نماز معصومین (ع) و نمازنماهنگ و فيلم كوتاه نمازخاطرات و حكایات نماز سایت مراجع اعظامپيام ولايت جامع احاديث و روايات نمازآشنايي با ستاد اقامه نمازبزرگان و نمازشعر نمازآواي ملكوت ( صوتي)اوقات شرعي پيوندهامناسبت هاكتابخانه ويژه موبايلبرنامه ريزي، ارزيابي و نظارتاوقات شرعيكلیپصوتپیامك نمازیسخنی از بهشتشبكه ملی امینخنده حلالعبد صالحلینك هاآخرین اخبار ایراننمایشگاه مجازی نمازنماز و پیشگیری از آسیبهای فردی و اجتماعیگزارش عملكرداحكام مسافت شرعی راهبردهای نمازكانالهای تلگرامی نمازدوره آموزشی نماز و فضای مجازی*گالريدفتر ميهمانانتماس با ماجستجومدیریت
پيوندها
»
»
»
»
»
»
»
»
»
»
پیامك نمازی
» زیباترین حس سجده...
قسمت اداری
نام کاربري :
رمز عبور :
رمز عبور خود را فراموش کرده ايد؟

خبرنامه
  
اشتراک قطع اشتراک
 RSS